Nieuws HR Netwerk over psychisch verzuim

Tijdens het HR Netwerk van dinsdag 12 mei stond het thema psychisch verzuim centraal. De kennissessie werd verzorgd door stress-experts Pieter Molenaar en Sacha van Boxtel van Villa Uitzicht. De bijeenkomst werd goed bezocht door circa 30 deelnemers, die geboeid luisterden en actief vragen stelden.

Belangrijkste inzichten

Uit cijfers blijkt dat het ziekteverzuim sinds corona is gestegen van circa 4% naar 5–6%. In de operatie ligt dit percentage vaak hoger door de aard van het werk en diverse stressfactoren. Stressgerelateerd verzuim is bovendien langdurig: gemiddeld 252 verzuimdagen, oplopend tot circa 322 dagen bij burn-outklachten. Deze cijfers laten de impact en urgentie duidelijk zien.

Daarnaast is het psychisch verzuim in de afgelopen vijf jaar met ongeveer 36% toegenomen; een trend die zichtbaar is in heel West-Europa. Factoren zoals digitalisering, automatisering, hoge prestatiedruk en maatschappelijke onzekerheden (zoals klimaat en oorlog) spelen hierin een rol.

Oorzaken en thema’s

Veelvoorkomende oorzaken van psychisch verzuim zijn stress, werkdruk, privéproblematiek en moeite met grenzen stellen.
Vaak wordt verzuim te laat gesignaleerd of worden gesprekken onvoldoende gevoerd, waardoor klachten verergeren en re-integratie langer duurt.

Het KOP-model (Klachten = Omstandigheden x Persoonlijkheid) helpt om klachten beter te begrijpen en laat zien dat zowel werk- als privéfactoren én persoonlijke kenmerken invloed hebben op verzuim.

Belang van preventie

Een belangrijke boodschap van de sessie was het belang van vroegtijdige signalering en preventie. Preventie rendeert aantoonbaar: elke geïnvesteerde euro levert circa 2,5 keer zoveel op.

Zodra medewerkers uitvallen, ontstaat vaak een afwachtende houding en kunnen reguliere trajecten lang duren. Juist daarom is het belangrijk om snel te handelen en ondersteuning te bieden.

Praktische handvatten

• Regelmatig inchecken bij medewerkers (“Hoe gaat het met je?”)
• Tijd nemen om écht te luisteren en door te vragen
• Laagdrempelige toegang tot ondersteuning (bijv. via een QR-code naar een vertrouwelijk gesprek)
• Aandacht voor kwetsbare functies (zoals medewerkers die alleen werken)
• Focus op versterken van medewerkers in plaats van taken af te bouwen

Daarnaast werd benadrukt dat leidinggevenden in de operatie vaak worden opgeslokt door dagelijkse uitdagingen, waardoor signalen gemist kunnen worden. Extra aandacht hiervoor is cruciaal.

Conclusie

Psychisch verzuim is een groeiend en complex vraagstuk dat vraagt om een integrale aanpak. Preventie, aandacht en tijdig handelen zijn hierbij sleutelwoorden. Door actief te investeren in medewerkers, verbondenheid en goed leiderschap kan veel verzuim worden voorkomen.

Volgende bijeenkomsten HR Netwerk voor onze LCS-community leden

• 25 juni: Verschillende generaties op de werkvloer: hoe werk je succesvol samen? Spreker: Sharon Peters.
• 17 september: Duurzame retentie en kennisborging door inzicht in skills. Sprekers: Kim Hooiveld en Marjan Lancee.
• 19 november: Duurzame inzetbaarheid, inclusief arbeidsomstandigheden & veiligheid. Spreker: Nader te bepalen.